Þúsaldarmarkmiðin

Þúsaldarmarkmið um þróun

Í september árið 2000, í upphafi nýs árþúsunds, sameinuðust leiðtogar heims í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York og samþykktu Þúsaldaryfirlýsingu Sameinuðu þjóðanna. Í yfirlýsingunni var ákveðið að stuðla að bættum hag mannkyns um allan heim á sviði þróunar, fátæktar, öryggis, friðar, umhverfisverndar, mannréttinda og lýðræðis.

Átta markmið

Átta markmið voru skilgreind sem eiga að stuðla að mannsæmandi og sjálfbærri framtíð fyrir alla íbúa heims. Markmiðin eru tímasett og á mælanlegur árangur að nást fyrir árið 2015. Ef heldur fram sem horfir munu markmiðin fyrst nást eftir 110 ár.

Jafnvel þótt SÞ hafi sett sér umrædd markmið árið 2000 og þó svo margir vinni eftir þeim þá eru þau ekki kunn meðal almennings. Samkvæmt könnun Eurobarometer, sem gerir reglulega kannanir í ríkjum Evrópusambandsins, vita færri en 10% Evrópubúa hvað felst í markmiðunum. 80% Evrópubúa höfðu ekki svo mikið sem heyrt um 2015–markmiðin árið 2007.

1. Eyða fátækt og hungri.

• Lækka hlutfall þess fólks sem býr við örbirgð um helming á tímabilinu 1990 til 2015.
• Lækka hlutfall þeirra sem búa við hungursneyð um helming á sama tímabili.

2. Öll börn njóti grunnskólamenntunar árið 2015.

• Tryggja að bæði stúlkur og drengir ljúki grunnskólanámi.

3. Vinna að jafnrétti kynjanna og styrkja frumkvæðisrétt kvenna.

•  Eyða kynjamisrétti til skólagöngu í grunn- og framhaldsskólum fyrir árið 2005 og á öllum skólastigum fyrir 2015.

4. Lækka dánartíðni barna.

• Lækka tíðni ungbarnadauða um tvo þriðju á tímabilinu 1990 til 2015.

5. Vinna að bættu heilsufari kvenna.

• Lækka dánartíðni vegna barnsburðar (maternal mortality) um þrjá fjórðu á tímabilinu 1990 til 2015.

6. Berjast gegn alnæmi, malaríu og öðrum sjúkdómum sem ógna mannkyninu.

•  Snúa við útbreiðslu eyðni, malaríu og annarra sjúkdóma fyrir árið 2015.

7. Vinna að sjálfbærri þróun.

• Framkvæma ríkjaáætlanir um sjálfbæra þróun fyrir árið 2005 og snúa þannig við neikvæðri þróun umhverfisáhrifa fyrir árið 2015.
• Lækka um helming hlutfall þeirra sem ekki hafa aðgang að hreinu drykkjarvatni á tímabilinu 1990 til 2015.
• Stuðla að bættum lífsskilyrðum a.m.k. 100 milljón íbúa í fátækrahverfum stórborga.

8. Styrkja hnattræna samvinnu um þróun.

• Vinna frekar að opnu og sanngjörnu viðskipta- og fjármálakerfi sem byggir á skýrum reglum.
• Taka á málefnum fátækustu þróunarlandanna, m.a. með því að leggja af innflutningsgjöld og kvóta á útflutningsvörur þeirra, leysa skuldabyrði landanna með lækkun skulda, og með auknum framlögum til opinberrar þróunaraðstoðar.
• Taka tillit til sérstöðu landluktra landa og smárra eyþjóða.
• Vinna með lyfjaiðnaðinum að því að veita fátækum þjóðum aðgang að mikilvægum lyfjum.
• Vinna að því ásamt einkageiranum að veita þróunarlöndum aðgang að nýjustu upplýsinga- og samskiptatækni.

- - - - - - - - - -
Sjá nánari upplýsingar á sérstökum vef um 2015-markmiðin [Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna]: